Malo podsećanje na “narodni odisaj”, Srbija 1887-1896

od Klio – Novosti iz istorije, 27. travanj 2011 u 10:10
“… Inače, u aktuelnoj sveopštoj situaciji u Srbiji nije se zgoreg podsetiti čuvenog “narodnog odisaja” u periodu 1887-1896. godine, nasilja i haosa izazvanog obračunom radikala sa naprednjacima.
Naprednu stranku organizovali su najobrazovaniji ljudi u Srbiji toga vremena, sa težište na modernizaciji i razvoju Srbije po uzoru na evropske države. Ali Narodna radikalna stranka u njima videla izdaju tradicionalnih ustanova i vrednosti srpskog naroda, i njegovih zavetnih ciljeva: oslobođenja i ujedinjenja srpskog naroda. Time je Napredna stranka, koja se u spoljnoj politici oslanjala na Austro-Ugarsku, postala unutrašnji neprijatelj koji je poistovećen sa stranim zavojevačem. Posle pada druge vlade Napredne stranke, u unutrašnjosti Srbije zavladalo je bezvlašće u kome je započelo linčovanje od strane radikala koje se širilo poput požara. Cilj je bio uništenje naprednjaka,a pasivnost vlade, odnosno nekažnjivost teških krivičnih dela, dala je slobodu gomili, rulji kako je tadašnja štampa imenovala njihove počinioce.

Za devet godina, od 1887-1896. godine ubijeno je 377 naprednjaka.

Samo 1887.godine broj žrtava “narodnog odisaja” bio je 140 ubijenih, otprilike isto toliko zlostavljanih, bilo je oko 50 slučajeva rušenja naprednjačkih domova i 70 slučajeva paljevina.14 ubistava su počinjena na vrlo brutalan način, zabeleženi su slučajevi da su žrtve naticane na ražanj ili premlaćivane kocem. Posebno zadovoljstvo masi je pričinjavalo zlostavljanje, a najčešći oblik zlostavljanja bilo je jahanje naprednjačkih prvaka.

Stradale su čitave porodice, a mnoge porodice su prebegle u inostranstvo. Mestimično su žrtve pružale otpor, što je u vladinim novinama predstavljano kao izazivanje i žrtve su proglašavane krivcima.”

______________________
Klio – Novosti iz istorije

Advertisements