Lakić Đorović: Genocidno ubijanje preko 1.800 Bošnjaka,13. i 16. jula 1995. u Srebrenici,u Bosni i Hercegovini

Osam pripadnika 10. diverzantskog odreda (10.d.o.), Glavnog štaba Vojske Republike Srpske, pod komandama toga Štaba, sledeći i sprovodeći plan vojnog i državnog vrha Republike Srpske, a u nameri da delimično unište grupu (skupinu) bosanskih Muslimana (Bošnjaka) u Zaštićenoj zoni Ujedinjenih nacija (UN) Srebrenica u BiH, kao posebnu nacionalnu i versku grupu, zajedno sa Vojskom Republike Srpske (VRS) i Ministarstvom unutrašnjih poslova Republike Srpske, kao pripadnici VRS, po prethodnom planu i međusobno podeljenim ulogama, kršeći Konvenciju o sprečavanju i kažnjavanju zločina genocida [ koju je Generalna skupština Ujedinjenih nacija usvojila 1948, a ratifikovane Ukazom Prezidijuma Narodne skupštine FNRJ od 21. juna 1950. godine (“Službeni list FNRJ”, broj 2/50 )], 13. i 16.jula 1995. godine, sudelovali su ubijanju preko 1.800 Bošnjaka i više stotina teških povreda tela, teškog narušavanja fizičkog ili duševnog zdravlja i prinudnog raseljavanja Bošnjaka Zaštićene zone UN Srebrenica, čime su izvršili genocid – zločin protiv čovečnosti, kažnjiv kao krivično delo genocid u smislu člana 141.KZ SRJ.

1. Pripadnici 10.d.o., 12. i 13. jula 1995. godine, pojedinačno, povremeno i u grupama, boravili su u bazi UNPROFOR-a u Potočarima gde je bilo oko 30.000 muslimanskih muškaraca, žena i dece.Nakon sudelovanja u nasilnom izdvajanju bosanskih Muslimana (Bošnjaka) muškaraca od žena i dece, sudelovali su i u sprovođenju i odvoženju više stotina izdvojenih Bošnjačkih muškaraca iz Potočara i oko 1.000 iz Konjević Polja u Bratunac, gde su ih preuzimali vojni policajci iz Bratunačke lake brigade Drinskog korpusa (Bratunačka brigada).Preuzete Bošnjačke muškarce, vojni policajci Bratunačke brigade, pod komandama komandira vojne policije te brigade, majora X1 i njegovog zamenika majora Y1, zatvarali su i držali zatvorene u osnovnoj školi Vuk Karadžić, srednjoj školi Đuro Pucar Stari i u Hangaru, u Bratuncu. Nekoliko stotina civila, muškaraca Bošnjaka, držali su zatvorene na kamionima i u autobusima. U toku noći 13. jula 1995. godine, pripadnici Bratunačke brigade, pripadnici 10.d.o. i naoružani lokalni Srbi iz Bratunca, izdvajali su i ubili oko 100 muškaraca Bošnjaka dovedenih iz Potočara, Konjević Polja i iz konvoja koji su se kretali prema područjima pod kontrolom Armije BiH. Radi skrivanja zločina, po naređenju XY i pukovnika LjB, DM sa grupom radnika Komunalnog preduzeća u Bratuncu, tela ubijenih Bošnjaka odvezao je kamionima u selo Glogovo i pokopali ih u tajnu masovnu grobnicu.

2. Nakon potrebnih priprema i preciziranja zadataka, 16. jula 1995. godine, X3, potpukovnik Vojne bezbednosti (VB) Vojske Republike Srpske (VRS), saopštio je osmorici pripadnika 10.d.o. – da su određeni da streljanjem ubiju 1.200 Bošnjaka, muškarca, nenaoružanih civila od 16 do 60 godina starosti, sa područja Zaštićene zone Ujedinjenih nacija Srebrenica u BiH.

Prema prethodnom planu i komandama nadređenih, potpukovnik X3 naredio je osmorici pripadnika 10.d.o. da ubijanja izvrše na Vojnoj farmi Branjevo, nedaleko od sela Pilica, opština Zvornik.Požurivao ih je da se pripreme za izvršenje streljanja.Objasnio im je da će Bošnjake određene za streljanje uskoro početi da dovoze autobusima.Odredio je X4 da komanduje ostaloj sedmorici i rukovodi streljanjem.

X4 je ostaloj sedmorici bliže precizirao naređenja i, na polju, sa desne strane pored prilaznog puta farmi, nedaleko (na oko 100 metara) od upravnih zgrada, svrstao ih u streljački stroj i pripremio za streljanje 1.2000 Bošnjaka,u grupama od po 10, očekujući da ih svakog momenta dovezu. Kada su X5 i X6 i još dvojica negodovali protiv takvih naređenja i pitali zašto se vrše streljanja nenaoružanih civila, X4 je pripretio X5 –”da će mu uzeti pušku i ostalima narediti da i njega streljaju sa Muslimanima”.

Oko 10:00 časova, prispeo je prvi od dvadesetak autobus koji su pripadali auto-prevoznim preduzećima “Centratrans” iz Sarajeva i “Drinatrans” iz Zvornika.U svakom od njih bilo je po oko 60 zarobljenih Bošnjaka, koje su sprovodili po dva vojna policajca iz Vojne policije Drinskog korpusa VRS.

Iz autobusa su izvodili po 10 Muslimana.Svima iz prvog i većini iz drugog autobusa, ruke su bile vezane žicom, a preko očiju stavljen platneni povez. Vojni policajci su ih sprovodili do mesta za streljanje i, na udaljenosti od oko 10 metara, postrojavali leđima okrenute streljačkom vodu – X4 i ostaloj sedmorici iz 10.d.o. koji su im, zajednički i jednovremeno, po komandam X4, dugim rafalima pucali u leđa i ubijali ih.

Onima koji su još davali znake života, prilazili su i iz neposredne blizine pucali u glavu i trup.Odmah je dovođena i na isti način ubijana svaka naredna grupa od po 10 Bošnjaka.

Nakon više ubijenih grupa, osmorica ubica zaključili su da se ubijanje odvija sporo, pa je X4, uz punu saglasnost svih ostalih iz streljačke grupe, radi bržeg ubijanja, uzeo mitraljez marke Crvena zastava, model M-84 i njime pucao u nekoliko narednih desetina Bošnjaka.Međutim, zbog malog odstojanja a prevelike brzine i snage ispaljenih mitraljeskih zrna, nisu ubrzali ubijanje, jer su mnogi od pogođenih muslimanskih muškaraca davali znake života iako su im tela imala mnogo prostrelnih rana, pa je X4 ponovo uzeo automatsku pušku i njome, sa ostalima nastavio pojedinačno ubijanje, pucnjima u glavu svima koji su davali znake života.

Jedan od zarobljenih Bošnjka priveden za streljanje, tvrdio je da je spasio život nekim Srbima iz Srebrenice, kada su Bošnjaci hteli da ih ubiju. X5 je pokušao da ga spasi, moleći ostale sedmoricu da ga ne ubiju.Međutim, X4 i X6 insistirali su da se ubiju svi dovedeni Bošnjaci, kako nebi ostao ni jedan jedini, jer bi mogao da svedoči o izvršenim zločinima.X6 je ispalio rafal i u toga Bošnjaka i na mestu ga ubio, iako su svi verovali da je on zaista spasio više Srba iz Srebrenice, kako je i tvrdio nudeći dokaze za to. X4 je tom prilikom, ostalima predočio da bi o ubijanju mogli da svedoče i vozači autobusa koji su dovozili Bošnjake i gledali njihovo streljanje, pa je predložio da vozače nateraju da i oni sudeluju u ubijanju, jer tada nebi smeli da svedoče o streljanjima. X6 je jednom vozaču dao pušku u ruke i naredio mu da puca u Bošnjake, zapretivši da će ga ubiti ako to ne učini.Zaplašen okolnostima i ozbiljnošću pretnje, taj vozač je pucao u jednog od zarobljenih Bošnjaka i ubio ga na očigled ostalih prisutnih.

Oko 13:00 časova, umesto osmorice ubica iz 10.d.o. streljanje je, na isti način, nastavila grupa od osam pripadnika bratunačke lake brigade Drinskog korpusa VRS (Bratunačka brigada).Pripadnici 10.d.o, koji su do tada ubili više stotina zarobljenih Muslimana, bili su premoreni ubijanjem. Posmatrali su kako streljanja vrši osmočlana grupa iz Bratunačke brigade i kako, pre streljanja, brutalno premlaćuju, ponižavaju i neljudski postupaju prema Bošnjacima dovedenim za streljanje, a naročito onima koje su od ranije poznavali.Osobitu surovost i bezobzirnost ispoljio je X7 vojnik iz Bratunačke brigade, sa šarenom maramom vezanom oko glave.

Od svih Bošnjaka dovedenih na streljanje, samo je jedan pokušao da pobegne ali su ga odmah ubili. Oko 16:00 časova, kada su vojni policajci, iz poslednjeg autobusa izvodili na streljanje zadnju grupu od 10 Bošnjaka, na mesto ubijanja vratili su se potpukovnik X3 i 2 vojna policajca.Lično su posmatrali ubijanje zadnje grupe Bošnjaka i videli tela ubijenih.

Do 16 časova 16. jula 1995.godine, 8 ubica iz 10.d.o. i 8 ubica iz Bratunačke brigade, streljanjem 120 grupa od po 10 Muslimana, izvršenim na opisani način, na polju pored upravnih zgrada Vojne farme Branjevo, nedaleko od sela Pilica, opština Zvornik, ubili su 1.200 bosanskih Bošnjaka iz Srebrenice i sela sa područja Zaštićene enklave Srebrenica, – čime su izvršili krivično delo genocid – zločin protiv čovečnosti iz člana 141. KZ SRJ, u vezi sa članom 22.KZ SRJ, kao saizvršioci.

3. Nakon završenog ubijanja 1.200 bosanskih Bošnjaka na Vojnoj farmi Branjevo, potpukovnik X3, prišao je osmorici ubica iz 10.d.o. i zahtevao od njih da pođu sa njim u Dom kulture u selu Pilica, opština Zvornik i ubiju 500 Bošnjaka zatvorenih u tom Domu.Kada su se trojica od osmorice ubica iz 10.d.o, tome odlučno usprotivili, govoreći da su oni ubili nekoliko stotina i da je za taj dan dosta, potpukovnik X3 im je rekao – da se kasnije, svojim kombijem prevezu i dođu u kafanu u selu Pilica, a osmorici vojnika-ubica iz Bratunačke brigade koji su upravo dovršili ubijanje svih Bošnjaka dovedenih na Vojnu farmu Branjevo, naredio je da se odmah ukrcaju u vozila i da ga slede u vožnji, a što su oni i prihvatili i odvezli su se za potpukovnikom X3 i dvojicom vojnih policajaca u selo Pilica. Omorica iz 10.d.o. ubrzo su čuli dugovremene rafalne pucnjave sa praštanjem ručnih bombi, a kada su, nakon određenog vremena, na putu prema kafani, prolazili pored Doma kulture u selu Pilica, videli su desetine ubijenih Bošnjaka čija su tela ležala ispred i okolo Doma.I kasnije, dok su sedeli u kafani sa potpukovnikom X3 i dvojicom vojnih policajaca koji su ga čuvali, iz Doma i njegovog dvorišta, koji su od te kafane udaljeni manje od 100 metara, slušali su rafalnu pucnjavu i praštanje bombi.Ubrzo nakon što su pucnjava i praštanje bombi prestali, ubice iz 10.d.o. i ostali koji su se zatekli u toj kafani, u centru sela Pilica, videli su vojnike iz Bratunačke brigade koji su ubijali na Vojnoj ekonomiji Branjevo a potom otišli sa potpukovnikom X3 da ubijaju i u Domu kulture u selu Pilica, kako izlaze iz toga doma i kako ulaze u kafanu uz povike “gotovo je”, očigledno saopštavajući da su poubijali i sve Bošnjake zatvorene u tome domu, a bilo ih je preko 500.

4. Radi prikrivanja opisanih zločina, istoga dana -16. jula 1995. godine, u večernjim časovima i narednog dana – 17. jula 1995. godine, pripadnici inžinjerijske jedinice Zvorničke brigade Drinskog korpusa VRS, po naređenjima komandanta Drinskog korpusa, inžinjerijskim mašinama Zvorničke brigade Drinskog korpusa, pokopali su tela ubijenih Bošnjaka u masovnu grobnicu.

5. Kada je postalo jasno da je međunarodna zajednica saznala za genocidna ubijanja i rasaeljavanja Bošnjaka iz Zaštićene zone UN Srebrenica u BiH, vojni i državni vrh Republike Srpske, umesto da preduzmu mere za suđenje zločincima i pronalaženje tela ubijenih, naredio je i neposredno nadzirao, ne samo prvobitno odnošenje i zakopavanja tela žrtava u primarne grobnice na udaljena i osamljena mesta u širem području ovoga dela istočne BiH, nego i kasnija tajna iskopavanjia i premeštanja posmrtnih ostataka iz primarnih u druge, sekundarane grobnice.Nesporno je utvrđeno da je, tokom septembra 1995. godine, tako učinjeno i sa primarnom masovnom grobnicom kod Vojne ekonomije (farme) Branjevo.Forenzički testovi, na naučnoj osnovi i nesporno su povezali ovu primarnu grobnicu sa sekundarnom grobnicom u Čančarskom putu.Očigledno, hiljade muškaraca, Bošnjaka iz Zaštićene enklave Srebrenica, pa i 1.200 ubijenih na Vojnoj farmi Branjevo, nisu samo ubijeni nego su im i tela sakrivena u pomno i metodično isplaniranim akcijama skrivanja tela žrtava.

6. Sva ubijanja muškaraca Bošnjaka i kasnija skrivanja njihovih tela, rezultat su planiranog i zajedničkog delovanja Vojske, Policije, tajnih službi i svih drugih državnih struktura Republike Srpske u genocidnom ubijanju i definitivnom progonu Bošnjaka sa ovog područja BiH.Time je okončana kampanja bosanskih Srba u etničkom čišćenju područja Zaštićene enklave Srebrenica, koje su srpske oružane snage započele 1992. godine, a okončale 18. jula 1995. godine i što je razgnevilo međunarodnu zajednicu, učinivši da se ona smatra odgovornom što nije uspela da predupredi i na bilo koji način spreči Srbe da izvrše ovaj, najveći zločin u Evropi posle Drugog svetskog rata.

7. Tri opisana genocida ubijanja, samo su deo od stotinu zločina genocida počinjenih u zauzimanju Zaštićene enklave Srebrenica.U brojnim suđenjima visoko rangiranim oficirima iz komandne strukture Glavnog štaba VRS, iz Komande Drinskog korpusa VRS i komandi brigada toga korpusa, kao i brojnim pripadnicima vojnih i civilnih tajnih službi i nosilaca viših nivoa civilnih vlasti u RS i opštinama Srebrenica, Bratunac i Zvornik, pred Međunarodnim krivičnim tribunalom za bivšu Jugoslaviju u Hagu (MKTJ), svedočili su gotovo svi naredbodavci ratnih zločina, sa višeg i srednjeg nivoa vojne i državne-civilne hijerarhije Republike Srpske i ovog njenog, srednje-istočnog dela.Iz sadržine iskaza okrivljenih i osuđenih u MKTJ, kao i iskaza svih ostalih svedoka, bilo odbrane bilo tužilaštva, ili po zahtevima MKTJ, gotovo da je utvrđena komandna i lična odgovrnost zločinaca iz najviših i višerangiranih nivoa Vojske Republike Srpske i državnih (i opštinskih) organa republike Srpske.U postupcima koji su već okončani ili će ih uskoro okončati, MKTJ će utvrditi odgovarajuće kazne svim procesuiranim čija se odgovornost nesporno utvrdi.

8. Međutim, u sprovedenim postupcima i suđenjima pred MKTJ, izvan svake razumne sumnje, otkriveno je i pouzdano identifikovano stotine drugih zločinaca koji su počinili ratne zločine, čak najteže ratne zločine, kao naredbodavci i/ili neposredni izvršioci stotine ubistava i drugih zločina. MKTJ im nije i ne može suditi samo zbog toga što su niže rangirani u vojnoj ili državnoj hijerarhiji i oni bi ostali nekažnjeni, ukoliko im ne budu sudile države na čijim su teritorijama počinili zločine ili države na čijim se teritorijama sada nalaze (skrivaju).

9. Među takve zločince spadaju i neposredni naredbodavci i izvršioci tri opisana genocidna ubijanja.Iako su samo u dva dana ubili ili sudelovali u ubijanju preko 1.800 Bošnjaka, većina genocidnih ubica se već skoro 20 godina, ne samo slobodno kreću, nego su, u međuvremenu, neki od njih učestvovali u oružanim sukobima na Kosovu, Albaniji, Makedoniji i Zairu, kao plaćenici u grupama koje su organizovle i predvodile tajne službe Srbije i lica pod njihovom kontrolom.Neki od tih zločinaca čak su dobili i politički azil u demokratskim državama, a skrivajući da su bili pripadnici 10.d.o. i da su učestvovali u brojnim i masovnim zločinima, sada slobodno žive u stranim državama.

9.1. ZŽ, jedan od ondašnjih komandosa 10.d.o., u listu “Slobodna Bosna”, u broju od 01. septembra 2005. godineo, javno se hvalisajući pred celim svetom, priznao je sudelovanje sa komandujućim i pripadnicima 10.d.o. u zločinačkom streljanju 1.200 Bošnjaka na Vojnoj ekonomiji u Branjevu. ZŽ u tom intervjuu naglašava – da im je naređenje za taj i druge brojne zločine davao neposredno general Ratko Mladić ili njegov prvi ađutant, DP, major VRS, za kojeg tvrdi da se sada nalazi u Rusiji i PS, pukovnik VRS, načelnik Uprave za obaveštajne poslove Glavnog štaba VRS, koji sada živi u Banja Luci. U intervju datom novinarki Slobodne Bosne, Suzani Šašić, ZŽ, uz ostalo, tvrdi i da im je major DP, u ime Glavnog štaba VRS, obećao: ” …po 4 nemačke marke za svakog ubijenog Muslimana, a po 5 nemačkih maraka za svako ubijanje ranjenog Muslimana pucanjem u glavu i po pola kilograma zlata svakom od komandosa, kada završe streljanje”. Novinarka Šašić tvrdi da komandos 10.d.o. koji joj je dao intervju, trenutno živi pod lažnim imenom ŽM, te da se skriva u Republici Srpskoj, na prostoru od Bijeljine do Vlasenice.Takođe ova novinarka tvrdi da ju je ZŽ ucenjivao i pretio ako mu ne da 20.000 maraka i da joj je on objasnio da očekuje da će i njemu i drugima iz 10.d.o. pomoći advokat Duško Tomić, tako što će ih prebaciti i obezbediti im politički azil u nekoj od zemalja zapadne Evrope.

9.2. Marko Boškić, zvani Mačak, 1998. godine dobio je politički azil u Nemačkoj, a 26. aprila 2000. godine, u za sada, nepotpuino razjašnjenim okolnostima, prevarnim postupanjem i prikrivanjem učešća u genocidu nad Bošnjacima iz Srebrenice, uselio se u SAD. Dana 25. avgusta 2004. godine, u Bostonu, u SAD, uhapšen je pod sumnjom da je u tom mestu, pri vožnji u pijanom stanju, usmrtio jednog američkog državljanina i pobegao sa mesta nesreće.Ubrzo je utvrđeno da je u SAD-u počinio i niz drugih krivičnih dela.Kao jednog od saizvršilaca ratnog zločina u selu Pilice kod Srebrenice, po fotografijama iz američke štampe, prepoznao ga je jedan Bošnjak koji je preživeo taj masakar i kasnije se nastanio u SAD.Za krivična dela izvršena u SAD i za davanje lažne izjave i skrivanje podataka da je učestvovao u masakrima u Srebrenici, Boškić je 2006. godine, od suda u SAD osuđen na kaznu od pet godina zatvora. U toku je postupak Boškićevog izručenja (ekstradicije) pravosudnim organima BiH, radi suđenja za genocid u Srebrenici.

9.2.1. Kada su optuženom Marku Boškiću, u avgustu 2004. godine, pri ispitivanju u predmetu United States of America v. Marko Boskic, Government’s Sentencing Memorandum, United States District Court, District of Massachusetts, Case No. 04-10298-DPW (str. 2,3), predočeni raspoloživi dokazi Američkog suda o učešću u zločinima na vojnoj ekonomiji Branjevo i video zapisi (filmski snimci) o pripadnosti 10.d.o. i zajedničkom delovanju sa P… i drugim komandosima, Boškić je priznao sudelovanje u ubijanju Bošnjaka, ali je tvrdio da ga je na to, preteći mu oružjem, prisilio P. U rukom pisanoj izjavi, Boškić je precizirao: ˝Ja sam mu rekao (komandantu X diverzanskog odreda, M…P…) da ja ne želim to da uradim. On mi je prišao i prislonio pištolj na moje čelo rekavši da moram, ili da ću biti mrtav˝. U istoj pisanoj izjavi, među ostalim, Boškić tvrdi i da je „P…. je naredio komandirima (u misiji Branjevo) da u slučaju da neko odbije zadatak, imaju pravo da ga ubiju˝.

10. Organi krivičnog gonjenja Savezne Republike Jugoslavije (SRJ), dobro su znali sva zbivanja u zauzimanju Zaštićene zone UN Srebrenica u BiH.02. marta 1996. godine, operativci DB Centar Novi Sad,nakon dužeg praćenja,uhapsili su DE,kao ranijeg pripadnika Vlaseničkog voda 10.d.o. i RK, ranijeg komandira Vlaseničkog voda 10.d.o. i zamenika komandanata 10.d.o. zbog više ratnih zločina počinjenih u Zaštićenoj zoni UN Srebrenica i oko nje u julu 1995. godine.

10.1.U dugovremenim ispitivanjima do 30. marta 1996. godine, DE je detaljno i potpuno opisao sve zločine u kojima je sudelovao sa ostalim pripadnicima 10.d.o., pa i ova tri,napred opisana.Sa osećajem iskrenog kajanja, DE nije štedeo ni sebe ni druge. Priznao je da je ubio oko 70 bosanskih Muslimana i opisao na koji način, sa kojim licima i sve druge okolnosti u vezi sa ubijanjima koja su izvršili on i ostali iz 10.d.o.

10.2. Po zahtevu MKTJ, DE je, 30.marta 1996. godine, prebačen u Pritvorsku jedinicu MKTJ. Od toga dana DE je sarađivao sa istražiteljima Kancelarije Tužilaštva MKTJ. Dana 20. maja 1996. godine Tužilaštvo MKTJ je podiglo optužnicu protiv DE, a 29. maja 1996. godine Drugo Pretresno veće MKTJ zatražilo je od SRJ da MKTJ ustupi nadležnost za sve istrage i krivične postupke u vezi sa teškim kršenjem međunarodnog humanitarnog prava za koja se u optužnici tvrdilo da ih je DE počinio u Srebrenici i oko nje u julu 1995. godine. U postupku koji je sproveden protiv njega, DE se izjasnio krivim i ispričao sudu sve što mu je bilo poznato o zločinima počinjenim od strane pojedinaca i grupa iz sastava 10.d.o.

10.3.Već u julu 1996. godine DE je svedočio na pretresu na osnovu pravila 61 Pravilnika o postupku i dokazima MKTJ u predmetu Tužilac protiv Radovana Karadžića i Ratka Mladića.

10.4. O događajima opisanim u ovom tekstu, uglavnom kao svedok Tužilaštva MKTJ ili po zahtevu Tribunala, DE je svedeočio i u drugim brojnim predmetima toga Tribunala.Svedočio je u predmetu protiv Slobodana Miloševića (25. avgusta 2003. godine), kao i u svim predmetima Tribunala protiv odgovornih za zločine u Zaštićenoj zoni Srebrenica u julu 1995. godine (protiv generala Radoslava Krstića – 22. maja 2000. godine; protiv Vujadina Popovića i ostalih – 04. maja 2007. godine, protiv Vidoja Blagojevića i Dragana Jokića, 19. septembra 2003. godine).

11. MN, kao načelnik Obaveštajno-bezbednosnih organa Bratunačke lake brigade Drinskog korpusa VRS, neposredno i potpuno je upoznat sa svim što se u zbivalo u enklavi Srebrenica. U postupku koji je u MKTJ sproveden protiv njega, a potom i kao svedok u postupcima protiv drugih za ratne zločine u ovoj enklavi (pukovnika Vujadina Popovića, pukovnika Ljubiše Beare, pukovnika Vinka Pandurevića, generala Miletića, generala Milana Gvera i policijskog pukovnika Lubiše Borovčanina), u svemu potvrđuje verodostojnost kazivanja DE o činjenicama i okolnostima u vezi sa pripremama za streljanja, izdvajanju i odvođenju bošnjačkih muškaraca na streljanje, izvršenjem streljanja, odnošenju, pokopavanju i kasnijim premeštanjima tela ubijenih Bošnjaka, kako onih (100) ubijenih 13. jula uveče u Bratuncu, tako i onih (1.200) ubijenih 16. jula 1995. godine, na Vojnoj ekonomiji Branjevo i onih preko 500 ubijenih u Domu kulture u selu Pilica, opština Zvornik, a opisanim u ovom tekstu.

11.1. U četvorodnevnom svedočenju pred MKTJ u predmetu IT -05-88 protiv Vujadina Popovića i ostalih, od 21. do 24. aprila 2009. godine, MN je kao svedok Tužilaštva MKTJ, izvršenje prijavljenih zločina u svemu suštinski bitnom, upravo opisao kao što su opisani u ovom tekstu.Time je, kao istinita, u svemu potvrdio i kazivanja DE, jednoga od saizvršilaca u genocidnom ubijanju 1.200 muslimanskih Muškaraca na vojnoj ekonomiji (farmi) Branjevo i očevidca genocidnog ubijanja 500 Muslimana u Domu kulture u selu Pilioca, teškog povređivanja tela, teškog narušavanja fizičkog i duševnog zdravlja članova grupe Bošnjaka i njihovog prinudnog raseljavanja, opisanih u ovom tekstu.

11.2. Kao i u sporazumu o priznanju sopstvene krivce, MN je i na početku četvorodnevnog svedočenja pukovnicima VRS – Vujadinu Popoviću, Ljubiši Beare i Vinku Pandureviću, te generalima VRS Miletiću i Milanu Gveri i policijskom pukovniku Lubiši Borovčaninu, pred MKTJ, timovima odbrane i samom Tribunalu, ponudio sve svoje službene zabeleške i sva dokumenta pribavljena u pripremi za svedočenje, kao dokaz iskrenog kajanja i spremnosti da o svemu govori javno i istinito.On je to i naglasio “Nisam štedeo sebe kada sam dobio 27 godina robije i nemam razloga da štedim druge ili da bilo šta skrivam“.Svakako da MN nema ni razloga da lažno tereti bilo koga pa ni pripadnike 10.d.o.

11.3.U odgovorima na brojna pitanja advokata optuženih, naročito advokata Zorana Živanovića, kao predvodnika tima odbrane Vujadina Popovića, MN, kao načelnik Organa za obaveštajno-bezbednosne poslove u Bratunačkoj lakoj brigadi, logično je i ubedljivo govorio o tome da je lično poznavao mnoge iz 10.d.o. Kategorično je tvrdio i pružio uverljive dokaze o tome da su komandosi toga odreda, po naređenjima iz samog vrha Glavnog štaba VRS, u više navrata tokom 1994. godine, tajno upadali u Zaštićenu zonu Srebrenioca. Tajnim izvođenjem akcija, stvarali su nesigurnost i podozrenje među borbenim grupama Muslimana iz Zaštićene zone Srebrenica, a strah i paniku među svim Muslimanima u toj zoni, sa nastojanjem da ih prinude da je napuste i pređu na teritoriju pod kontrolom Armije BiH.

11.4. MN je potvrdio kao istinita i kazivanja DE o tome da su on i drugi komandosi iz 10.d.o., pod komandama MP, kao komandanta odreda, u martu 1995. godine, prošli kroz kanale rudnika Sase, iz Bratunca u Zaštićenu zonu Ujedinjenih nacija Srebrenica u BiH, i u okrilju mraka, upotrebom raketa tipa “Zolja” ubili 7 (sedam) nenaoružanih civila Muslimana iz Srebrenice. Izvođenje borbenih akcija u Zaštićenoj zoni pod kontrolom Ujedinnenih nacija (UN), samo po sebi predstavlja svojevrstan napad na snage UN i najgrublju povredu Povelje UN. Ubijanje nenaoružanih i civila u takvim zonama je gotovo nezamisliv i nezapamćen slučaj.Ni u kom slučaju, tako drzak upad i ubistvo 7 civila na teritoriji Zaštićene zone UN odnosno zonu pod zaštitom snaha UN, nije ratno lukavstvo, već zločinački poduhvat u nizu prethodnih, od 1992. godine, i kasnijih, sve do zauzimanja Zaštićene zone UN Srebrenica od 11. do 18. jula 1995. godine.

11.5. Budući da se Prvi bataljon Bratunačke lake brigade, nalazio u Potočarima i obezbeđivao holandski bataljon UNPROFOR-a, iz svakodnenih obilazaka i neposrednim uvidom, kao i po neprekidnim izveštajima lica “instaliranih” za praćenje aktivnosti holandskog bataljona, MN je, hronološkim sledom, opisao sve što se zbivalo od 10. do 18. jula 1995. godine u Srebrenici i Bratuncu.

11.6. MN je u Potočarima i okolini, osim jedinica i pripadnika Drugog bataljona Bratunačke lake brigade, jedinica Brigade specijalne policije MUP-a Republike Srpske, pripadnika vojne policije Drinskog korpusa VRS, pripadnika 65. zaštitnog puka Glavnog štaba VRS, pripadnika 10.d.o., pripadnika Zvorničke brigade, video i jedinice i pripadnike Posebne jedinice policije MUP-a Srbije.Snagama policije, u Potočarima je komandovao DV, načelnik Stanice javne bezbijednosti u Bratuncu, a svim vojnim snagama komandovao je lično general Radoslav Krstić.

11.7. MN je sa zaprepašćenjem slušao kako je pukovnik RJ, u svojstvu zamenika (pukovnika PS) načelnika Uprave za obaveštajne poslove Glavnog štaba VRS, radio vezom, u više navrata, pitao nadređene iz vrha VRS – da li da pobiju i osoblje UN ili samo Muslimane?! Sudskom veću Tribunala detaljno je opisao da je više dana neprekidno, čak i noću, delovao sa RJ, kao nadređenim u stručnim poslovima organa bezbednosti, kao i šta su sve i na kojim mestima zajednički radili, posebno pri nasilnom izdvajanju i muslimanskih muškaraca iz Potočara,te njihovom odvođenju, držanju i kasnijem ubijanju.

11.8. Po procenama MN, u popodnevnim satima 11. jula 1995. godine, u Potočarima, među oko 30.000 muslimanskih žena, dece i muškaraca, bilo je oko 1.500 do 2.000 vojno sposobnih muškaraca, za koje se verovalo da su se oružjem borili protiv srpskih snaga. Narednog dana -12. jula 1995. godine, u jutarnjim satima, ispred hotela Fontana, u centru Bratunca, pukovnici VP i K, u razgovoru su saopštili MN …”da će sve Balije poklati” Kada je oko podneva otišao u Potočare, MN je video vojne policajce Bratunačke lake brigade i neke od pripadnika 10.d.o. kako sa vojnicima Prvog bataljona Bratunačke lake brigade, izdvajaju vojno sposobne muškarce od žena i dece.

11.9.Budući da se MN, po naređenju pretpostavljenih, starao o zakonitom i namenskom trošenju pogonskog goriva za sve mašine angažovane na odvoženju i pokopavanju ubijenih Muslimana u tajne grobnice, u julu 1995. godine, kao i njihovom kasnijem otkopavanju i premeštanju u druge,sekundarne grobnice,uglavnom tokom meseca septembra 1995. godine, on je istražiteljima Tužilaštva MKTJ dao sva materijalna dokumenta u vezi sa pokopavanjem i kasnijim premeštanjima i skrivanjima posmrtnih ostataka ubijenih Bošnjaka. U svim kasnijim svedočenjima Nikolić je, uglavnom pri unakrsnom ispitivanju od Tužilaštva i timova odbrane optuženih, detaljno rasvetlio činjenice i okolnosti u vezi sa skrivanjima tela i telesnih ostataka ubijenih Bošnjaka iz zone UN Srebrenica.

12. Činjenice i okolnosti 3 genocidna ubijanja iz ovog teksta, dodatno potkrepljuju i iskazi drugih svedoka na suđenjima u MKTJ odgovornima za zločine u Srebreničkoj enklavi.Među ostalima to poptvrđuju i iskazi svedoka LjS, predsednika Skupštine opštine Bratunac i pukovnika VRS PS, načelnika Uprave za obaveštajne poslove Glavnog štaba VRS, koji je inače bio prvonadređeni komandantu 10.d.o., a uglavnom je odlučivao i komandovao 10.d.o. u izvođenju posebnih zadataka, pa i tajnih upada i ubijanja civila u Zaštićenoj zoni Srebrenica, kao i zauzimanju te zone 11. jula i ubijanju Bošnjaka na Vojnoj ekonomiji Branjevo 16. jula 1995. godine.

12.1.LjS, u julu 1995. godine, bio je predsednik Skupštine opštine Bratunac.U vršenju te dužnosti, zajedno sa SD, kao predsednikom Izvršnog odbora opštine Bratunac, svakodnevno se starao o rešavanju problema stanovnika te opštine i svih koji su u njoj boravili zbog ratnih događanja. Kao svedok odbrane u predmetu MKTJ IT – 02 65 Tužilac protiv Vidoja Blagojevića i Dragana Jokića, na suđenju 15. aprila 2004. godin i u predmetu MKTJ IT 05- 88 Tužilac protiv Vujadina Popovića i drugih (Drago Nikolić, Vinko Pandurević, Milan Gvero, general Miletić, Ljubiša Beara, Ljubiša Borovčanin), na suđenju 22. i 23. oktobra 2008. godine, na gotovo istovetan način je opisao okolnosti i odnos civilnih i vojnih i policijskih organa, komandanata i snaga u vezi sa genocidnim ubijanjima i prinudnim raseljavanjima Bošnjaka iz Zaštićene zone Srebrenica u julu 1995. godine.

12.1.1. LjS je 12. jula 1995. godine u 10:00 časova, u prostorijama Bratunačke lake brigade, prisustvovao sastanku koji su generali Ratko Mladić i Radoslav Krstić održali sa visokim oficirima Drinskog korpusa i predstavnicima tri člana (jedna žena i dva muškarca) Bošnjaka iz Srebrenice i Bratunca.Takođe, otišao je u Potočare, gde se prethodnog dana u popodnevnim satima skupilo oko 30.000 bošnjačkih muškaraca, žena i dece.U Potočarima se toga dana, u popodnevnim satima, ponovo susreo sa generalom Mladićem, po čijem zahtevu je istoga dana, pošao i u Srebrenicu.Narednog dana od JN, direktora zadruge u selu Kravica, saznao je o zločinima izvršenim toga dana u Kravici i drugim okolnim mestima.Od DM, direktora gradskog komunalnog preduzeća u Bratuncu i drugih, saznao je za genocidna ubistva oko 100 bošnjačkih muškaraca koje su vojni policajci iz Bratunačke lake brigade, pod komandama komandira te policije MJ i zamenika MP, izdvojili u Potočarima i iz konvoja koji su se kretali u pravcu Kladnja i prisilno ih doveli u Bratunac i držali zatvorene u osnovnu školu Vuk Karadžić i srednju školu Đuro Pucar Stari, u hangaru i u kamionima i autobusima.Direktor DM sa radnicima iz preduzeća, pokupili su tela ubijenih, odvezli ih u Glogovo i pokopali u tajnu grobnicu. Takođe, LjS je svedočio da su pripadnici Bratunačke lake brigade, uglavnom vojni policajci te brigade i pripadnici Policije Republike Srpske, ostale bošnjačke muškarce, kamionima i autobusima odvezli u Zvornik, a potom na Vojnu ekonomiju Branjevo i u selo Pilica, opština Zvornik, gde su ih osmorica iz 10.d.o i osmorica iz Bratunačke lake brigade, 16. jula 1995. godine, streljanjem ubili.

12.2. PS, pukovnik VRS, u vreme izvršenja zločina, bio je načelnik Uprave za obaveštajne poslove Glavnog štaba VRS. Kao svedok odbrane u predmetu MKTJ IT 02-65 Tužilac protiv Vidoja Blagojevića i Dragana Jokića, uprkos nastojanja da se distancira od zbivanja u Srebrenici, odnosno da negira svoje sudelovanje u izvršenim zločinima, pritisnut dokazima timova odbrane, ipak je, uz ostalo, potvrdio da su komandant i ostali iz 10.d.o. u svemu postupali na način opisan u ovom tekstu.Pre svega, PS potvrđuje da je, po funkcionalnoj dužnosti, bio nadređeni pukovniku RJ i komandantu 10.d.o., kojem je naređivao da sa grupama komandosa tajno upada u Zaštićenu zonu Srebrenica.Kako to PS i sam objašnjava, po njegovom naređenju je komandant 10.d.o., u martu 1995. godine, sa DE i drugim komandosima iz odreda, tajno prošao kroz jame rudnika Sase i u Zaštićenoj zoni Srebrenica ubio 7 nenaoružanih Muslimana.

12.3.Dalje, pred MKTJ je pukovnik PS ispričao, da je nakon zauzimanja Srebreničke enklave, pri jednom susretu, pitao MP – “Da li je tačno da su tvoji momci iz 10.d.o. učestvovali u streljanju Muslimana na Vojnoj ekonomiji Branjevo?, a da mu je P navodno odgovorio – da je to tačno i “da su 8 komandosa iz 10.d.o. sudelovali u streljanju 1.200 Muslimana na toj ekonomiji”.Neprekidno naglašavajući da je bio na bolovanju zbog navodnih problema sa kičmom, PS je, u unakrsnom ispitivanju od advokata iz timova odbrane, ipak priznao i precizirao – da su se u vreme progona i ubijanja Bošnjaka, gotovo svi visoko rangirani oficiri iz Glavnog štaba VRS, nalazili na područjima i mestima gde su ubistva izvršena.Tako, njegov nadređeni general Zdravko Tolimir, kao pomoćnik komandanta Glavnog štaba za obaveštajno-bezbednosne poslove 13. jula 1995. godine, nalazio se u Rogatici. PS je (iako navodno na bolovanju) toga dana bio u Bratuncu, pukovnik Ljubiša Beara je bio u Novoj Kasabi, a svi podređeni PS iz Uprave za obaveštajne poslove, uključiv i pukovnika RJ i potpukovnika K…a, bili su od 06. jula 1995. godine u Zaštićenoj zoni Srebrenica, uglavnom u Srebrenici, u bazi holandskog bataljona u Potočarima, gde je RJ obaveštajno delovao kao navodni oficir za vezu sa UNPROFOR-om.MN je u svim svojim svedočenjima potvrdio kao verodostojne tvrdnje PS u vezi sa delovanjem pukovnika RJ i drugih visokih oficira iz Glavnog štaba VRS.

13.Tri opisana zločina genocidnog ubijanja i prinudnog raseljavanja, samo su deo genocidnih zločina izvršenih u Zaštićenoj zoni UN Srebrenica i Žepa. Opšte je poznato da su izvršeni u sprovođenju naredbi Radovana Karadžića, predsednika Republike Srpske, iz Direktive broj 7 od 08. marta 1995.godine – da se ukloni bosansko-muslimansko (bošnjačko) stanovništvo iz enklava Srebrenica i Žepa.

14. Činjenica da je za samo 2 dana, na opisani način i u okolnostima, ubijeno preko 1.800 pripadnika jedne nacionalne i verske grupe, sama po sebi, dovoljan je i nepobitan dokaz namere uništenja, potpunog ili delimičnog uništenja ove nacionalne i verske grupe.Radi se, u stvari, o sprovođenju zločinačke politike vojnog i državnog vrha Republike Srpske kojom se odriče i oduzima pravo na fizički opstanak čitavoj ljudskoj grupi na njenom životnom prostoru, radi otimanja i držanja toga prostora isključivo za pripadnike svoje nacionalne i verske grupe.

15. Uništavanje i prinudno raseljavanje druge nacionalne i verske grupe, radi uzimanja njenog životnog prostora, isključivo za pripadnike svoje nacionalne i verske grupe, jedini su motiv i pojedinačna i zajednička namera svakog od neposrednih naredbodavaca i izvršilaca, kao i nadređenih iz vojnog i državnog vrha Republike Srpske.

16. Izlišno je i govoriti o tome da su opisana genocidna ubijanja, samo deo planskog i zajedničkog poduhvata svih oružanih snaga, državnih organa i institucija Republike Srpske i dela oružanih snaga SRJ.Bez učešća svih tih snaga, i to planskog i dobro osmišljenog i koordiniranog delovanja, ovako masovna ubistva i prinudna raseljavanja nebi se ni mogla izvršiti u tako kratkom vremenu. Izdvajanje, odvođenje i ubijanje, potom odvoženje i pokopavanje tela hiljade ubijenih i njihova kasnija premeštanja i skrivanja, bilo je moguće izvršiti samo zajedničkim i planskim delovanjem, što takođe ukazuje na svesno i promišljeno sudeluje u najstrašniji ubijanjima po nacionalnoj i verskoj osnovi.

17. Tužilaštvo BiH, 20. oktobra 2005. godine, izdalo je Naredbu za sprovođenje istrage broj KT-RZ 157/05, protiv MP i više drugih osumnjičenih da su počinili krivično djelo genocida iz člana 171. KZ BiH.Sud BiH, Rješenjem X-KRN-06/184 od 16.aprila 2006. godine, odredio je pritvor prema MP u skladu sa članom 132.stav 1. tačke a), b) i d) ZKP-a BiH.

18. Prema javnom saopštenju Tužilaštva BiH, policijski službenici Agencije za istrage i zaštitu Bosne i Hercegovine (SIPA) , 26. februara 2010. godine, uhapsili su S i VG i ZG i svoj trojici je, kao osumnjičenim za izvršenje genocida, određen jednomesečni pritvor,

19. Najodgovorniji za 3 opisana genocidna ubijanje preko 1.800 Bošnjaka, ne samo što se slobodno kreću Srbijom, nego se i javno razmeću izvršenim zločinima.Ukoliko ostanu nekažnjeni, oni će prvom prilikom, ponoviti ubijanja drugih ljudskih grupa, kao što se pred celim svetom javno hvale da su to činili u BiH, Kosovu, Albaniji, Makedoniji i Zairu.

Sprovođenjem zakonitog postupka za zločine genocida opisane u ovom tekstu i druge brojne na području Srebrenice, koji inače ne zastarevaju, Srbija će ispuniti svoju ustavnu i zakonsku obavezu, kao država koja je ratifikovala Konvenciju o sprečavanju i kažnjavanju zločina genocida. Članom 1. te konvencije, sve države koje su je ratifikovale “preuzimaju obaveze da ga (genocid) spreče i kazne”.Međunarodna zajednica to očekuje od Srbije, a ona to duguje srpskom narodu, radi dokazivanja da genocidna ubijanja u Srebrenici nisu izvršena u ime Srpskog (na)roda.

Identitet, ne samo imena i prezimena, gotovo svih naredbodavaca i znatnog dela izvršilaca opisanih genocidnih ubijanja, čak i brojnih insajdera i očevidaca, koji su smogli snage da javno svedoče i snose sopstvenu odgovornost za sudelovanja u genocidnim zločinima, poznati su mi (kao i mnogima drugima), ali sam ih označio inicijalima, a nekoliko ubica i naredbodavaca sa X1,..,iz više ozbiljnih, ličnih razloga.

U Beogradu, 19.maj 2015. Đorović Golubov Lakić,
potpukovnik pravne službe JNA u penziji

Advertisements